EUen euro in crisis
Inseptember 2008 stortten de beurkoersen ineen. Nu zijn Europese Unielanden en deeuro aan de beurt. Banken spelen in deze crises een centrale rol.
Begin mei besloten de leiders van deEuropese Unie (EU) met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) om Griekenland 110miljard euro noodhulp te geven. De staatsschuld van Griekenland (300 miljardeuro) is zo hoog opgelopen dat dit land de rente op haar schuld niet meer kanafbetalen. De 110 miljard euro aan noodhulp lenen de overheden van andereEU-landen op de kapitaalmarkt (banken) tegen een lagere rente dan Griekenland zoumoet betalen. Door het aangaan van deze lening vergroten de lidstaten hunschuld en verzwakken zij hun eigen leensituatie. De Nederlandse overheid(belastingbetaler) heeft zich voor 5 miljard euro aan hulp vastgelegd en zal ditgeld waarschijnlijk nooit terugontvangen.
De financixeble hulp gaat niet naar deGriekse bevolking maar naar grote internationale banken als Goldman Sachs enING, die Griekse staatspapieren (obligaties) bezitten die door de hoge schuldenvan dit land en beursspeculaties waardeloos zijn geworden
Voor de enorme staatsschuld vanGriekenland is de Griekse politiek verantwoordelijk. Zij heeft ver boven deeconomische capaciteit van haar land geleend bij internationale banken en dezegelden besteed aan grote projecten en de bevriende zakenwereld. De gemiddeldeGriekse burger heeft slechts een inkomen van 1200 euro bruto per maand. Voorafbetaling van de huidige Griekse staatsschuld zou hij ongeveer 50 jaar extramoeten werken.
domino
Nu de EU besloten heeft Griekenland (deinternationale banken) te steunen, zullen meer lidstaten met hogestaatsschulden aankloppen voor leningen. Ierland heeft te kampen met eenstaatsschuld van meer dan 938 miljard euro, die van Italixeb is meer dan 1400miljard euro en de schuld van Spanje meer dan 1150 miljard euro.
Vxf3xf3r de beursinstorting van 2008 had deNederlandse overheid de totale staatsschuld laten oplopen tot ongeveer 400miljard euro, rond de 30.000 euro per inwoner. Door de honderden miljardenstaatsteun aan de banken die volgde, is deze schuld sindsdien verder gestegen.Schuld aan de banken die in naam van de burgers is aangegaan en met hun werkmoet worden terugbetaald. Verborgen blijft bij welke financixeble instellingen deoverheid deze schulden heeft gemaakt, tegen welke voorwaarden en waarvoor. Sindsde jaren 80 verkocht de Nederlandse staat grote rendabele overheidsbedrijvenals Rijkspostspaarbank, PTT, KLM, DSM, Hoogovens, de gas- enelektriciteitsvoorzieningen, instellingen op het gebied van gezondheidszorg enhet openbaar vervoer. Waar zijn de opbrengsten uit deze verkopen gebleven?
Tijdens de overeenkomst over Grieksenoodhulp is tegen de EU-verdragsregels in ook besloten dat de Europese CentraleBank (ECB) waardeloze staatsobligaties mag opkopen van lidstaten. Dit betekentdat de ECB geld bijdrukt om hiermee de bezitters van deze staatsobligaties, deinternationale banken, te betalen. Hierdoor neemt de geldontwaarding toe en moetende EU-burgers meer en langer werken om in hun levensonderhoud te kunnenvoorzien. De ECB heeft na de beurscrisis van september 2008 diezelfdeinternationale banken al gesteund met meer dan 500 miljard euro.
eurocrisis
In hetzelfde weekeinde dat besloten werdtot noodhulp voor Griekenland, kelderde de euro tot 1,25 ten opzichte van dedollar. Een waardevermindering van bijna 20 % in vergelijking tot een paarmaanden eerder. Na dat weekeinde lag er een akkoord tussen EU-leiders en IMFvoor een steunpakket van x80750 miljard euro om een verdere val van de euro tevoorkomen. Deze maatregel had 1 dag effect, daarna daalde de euro verder tot1,22.
Het enorme steunpakket houdt in dat denationale overheden dit bedrag tegen rente bij particuliere banken lenen.Dezelfde banken die samen met hedgefondsen en andere financixeble maatschappijenhebben gespeculeerd op het Griekse bankroet en daling van de euro. Zij hebbenhiermee de val van Griekenland en van de euro veroorzaakt en krijgen via hetsteunpakket geld om op verdere dalingen te speculeren.
bankenmacht
Sinds liberalisering van de financixeblemarkten hebben de grote aandeelhouders van internationale financixebleinstellingen (banken, verzekeringsmaatschappijen, hedgefondsen) de burgerswereldwijd op verschillende manieren in hun macht. Zij zorgden ervoor dat de politiekwereldwijd wetten met betrekking tot de financixeble markten heeft versoepeld enafgeschaft. Een enorm netwerk van hun lobbyisten schrijft mee aan wetten enbexefnvloedt de politieke besluitvorming. Als beloning wacht politici eencarrixe8re als bestuurder van een bank of ander internationaal bedrijf.
Ook helpen overheden banken door zemet belastinggeld staatssteun te leveren. De Nederlandse staat heeft namenshaar burgers sinds september 2008 al meer dan 100 miljard euro aan bankengegeven, waarvan 30 miljard aan de Fortis/ ABN-Amro operatie.
Een andere overheidssubsidie aan particulierebanken is de renteverlaging tot (bijna) 0% door de centrale banken. Hierdoorkunnen de particuliere banken gratis geld lenen. Het grootste deel van deze leningenwordt sinds de beurscrisis niet meer gebruikt waarvoor zet bedoeld zijn. Inplaats van hiermee via bedrijfskredieten de economie te stimuleren, houden debanken dit geld vast en gebruiken dit grotendeels voor speculatie op definancixeble beurzen.
Door wijziging van de bankwet in 1998kan de Nederlandse overheid niet meer lenen bij het overheidsbedrijf DeNederlandse Bank. Zij is net als de andere EU-landen gedwongen zich voor alhaar leningen te wenden tot de commercixeble banken. De financixeble steun die zijsinds de ineenstorting van de beurs in 2008 aan de commercixeble banken heeftgegeven, leent zij tegen forse rentes van diezelfde banken.
Daarnaast blijven particulieren enbedrijven aan banken verbonden via spaarvoorzieningen en leningen. Door de lagespaarrentes van de afgelopen decennia worden zij voor hun oudedagsvoorzieninggedreven naar tal van dubieuze financixeble producten (derivaten), waar banken enverzekeringsmaatschappijen veel aan verdienen en de kleine belegger vaak op moettoeleggen.
maatregelen
De schuld van de Nederlandse overheidaan de banken is zo hoog opgelopen dat bij de huidige stand jaarlijks naarschatting 25 miljard euro nodig is alleen voor aflossing van de rente. Zonder verregaand ingrijpen in de financixeble markten zal de schuldenbergen de last voor de bevolking alleen maar stijgen. Om hieraan een einde temaken, zal de macht van financixeble wereld door Europese en wereldwijdewetgeving aan banden moeten worden gelegd. Door zakenbanken en spaarbanken weerte splitsten, kan voorkomen worden dat burgers het risico lopen hun spaargelden oudedagsvoorziening te verliezen aan financixeble instellingen, Niet deoverheid maar de particuliere zakenbanken zelf moeten verantwoordelijk wordenvoor door hun aangegane risicox92s. President Obama heeft voor de VS onlangs eenwetsvoorstel in die richting gedaan.
Banken hoeven tegenwoordig nog maareen klein eigen vermogen te hebben van 7%. Hun werkelijke vermogen is vaak nog lageromdat veel verliesposten buiten de boeken mogen worden gehouden. Strengewetgeving, controle van een onafhankelijk orgaan en een hoger eigen vermogen dragenbij tot oplossing van de huidige problemen.
Pensioenfondsen mogen sindsliberalisering van de financixeble markten hedgefondsen bezitten en beleggen inrisicovolle producten. Hierdoor zijn honderden miljarden aan pensioengelden uitde kassen verdwenen. Dit zou bij wet verboden moeten worden.
Op financixeble transacties zou belasting moeten worden geheven. Het levert deoverheden forse inkomsten op en maakt zichtbaar van wie de gelden komen en waarzij naartoe vloeien. Ook het bezit van aandelen, obligaties en andere waardepapierenzou belast moeten worden om opeenhoping van enorme kapitalen in handen vanenkelen te voorkomen
Eenander probleem vormen de vele financixeble producten (derivaten)die zijntoegelaten. Naar schatting 9 van de 10 verhandelde derivaten zijn tegenwoordigdubieuze speculatieobjecten. Speculanten verdienen met deze financixebleproducten veel geld, ten koste van kleine beleggers. De derivaten die de productievesector niet ten goede komen en zouden moeten worden afgeschaft.
Tevenszou het gokken op valuta onmogelijk gemaakt moeten worden. Speculanten makenhiermee enorme winsten en kunnen er economiexebn van landen mee ruxefneren.
eenwording
Sindsde beurscrisis van september 2008 heeft de politiek nauwelijks iets ondernomenom de macht van banken aan banden te leggen. Integendeel, hun macht istoegenomen en zij ontvingen honderden miljarden aan overheidssteun.
Eenbelangrijke voorwaarde tot regulering van de financixeble markten is politiekeeenwording van de Europese Unie. Zolang de deelnemende landen via de euroalleen financieel verenigd zijn en niet politiek, blijft hun bevolkingovergeleverd aan steeds groter en machtiger wordende financixeble instellingen.
Zonderverregaande wettelijke maatregelen, politieke eenwording van Europa en een sterkenationale en internationale vakbeweging die harde eisen afdwingt, blijven deEuropese burgers slachtoffer van de casinokapitalisten die allanginternationaal verenigd zijn. En betaalt de bevolking met haar werk voor de doorhaar opgebrachte duizenden miljarden eurox92s die zijn vergeven aan grote aandeelhouders.
LidwienSchuitemaker
drs.sociale wetenschappen en filosofie
publiciste